Ben
“Ben”
Bugün Alan Watts'ın bir podcast'ini dinliyordum. "Ben" üzerine konuşuyordu, veya öyle bir bahis vardı.
Watts'ın anlattığı şekliyle Budizm'in bu konudaki temel düşüncesi şu: "Ben" sadece bir halüsinasyondan ibarettir. Aslında onu oluşturan unsurların tamamı dışarıdan gelen unsurlardır. "Ben"i meydana getiren her şey, tüm duyular ve düşüncelerin kaynağı dünya olduğuna göre, dünyadan bağımsız bir "ben"den bahsedilemez.
Bu konunun tam tersi bir yaklaşım da geçerli, dünyayı meydana getiren ve onu hissedilebilir kılan da "ben"dir.
Daha önceki haftalarda, "tutarlı bir egoizmin götüreceği nokta da budur" demişti. Kendimizi dünyadan bağımsızlığa şartladığımız zaman çoğunlukla iyilik yapmıyoruz.
Yine de ruhumu, içinde bulunduğum tecride sebebiyet verecek derecede tahriş eden insanların kendilerine, dünyaya ve başkalarına adaletsizliği. Hemen herkes başkalarının bencilliğinden yakınıyor ve bu şikayetin tek sebebi kendi bencillikleri. Zira başkasının bencilliği, ancak ortada başka bir bencillik varsa önemli hale geliyor. (Mesela aynı şekilde başkalarının inadı da, kimse tek başına inat edemez, inat şikayeti olduğunda inat eden en az iki kişi vardır.)
Şimdi zamanında Ayn Rand okumuş ve onun "Egoizm"i nasıl felsefesinin temeli haline getirmiş olduğunu görmüş birisi olarak, Watts'ın yukarıdaki yaklaşımına ne demem gerek?
Adalet denen şey işte burada gerekli. Aslında "ben" veya "sen" çok önemli kavramlar değil, kabul ediyorum, ancak yeryüzünde adalet olmadığında, "ben" ve "sen" de her zaman olacaktır. Bunların gerçekte bir anlamı olmayabilir (yeryüzünden "ben"den başka kim var?), yine de insanların kendi midelerini, diğer midelerden ayırmasının daha kolay bir yolu yok.
Yeryüzü, insanların Allah'tan ve hakikatten ayrı kalmak için sürdürdüğü dalaverelerle dolup taştığı sürece "ben" varolacaktır. Gerçek olduğu için değil, o dalavereleri yürütmenin başka yolu olmadığı için...
Ha, evet, o dalaverelerden biri de, "ben"in önemli olmadığı, "biz" için varolduğudur. "Biz" de, her zaman bazı "ben"ler için yaratılır ve bahsedilen "ben"sizlikle alakası yoktur, karışmasın.
Anlatabilsem ne iyi olacak.
(2007-01-04 00:15:16)
Türkçe
English
